Rozwiązanie stosunku pracy w Niemczech

Zainteresowanie pracą za naszą zachodnią granicą rośnie w mgnieniu oka. Szczególnie dużą popularnością wśród Polaków mających zamiar wyjechać do pracy za granicę cieszą się Niemcy.

Mimo, iż jest to nasz kraj sąsiedzki musimy liczyć się z wieloma różnicami, jakie można dostrzec podczas porównania polskiego i niemieckiego prawa pracy.

Dzisiaj chciałbym przybliżyć część przepisów i formalności, które regulują rozwiązanie stosunku pracy w Niemczech.

Zacznijmy od kilku ogólnych informacji. Tak, więc zgodnie z niemieckim prawem pracy stosunek pracy może być rozwiązany w dwojaki sposób. Pierwsza opcja to rozwiązanie stosunku pracy za zgodą obu stron, a druga to jednostronne rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia złożonego przez pracownika bądź pracodawcę.

Po krótkich zapoznaniu się z podstawowymi informacjami w tym temacie, możemy przejść do pierwszej ważnej kwestii, jaką jest wypowiedzenie umowy o pracę. W Niemczech możemy spotkać się z dwoma rodzajami tego typu dokumentów. Pierwszy to wypowiedzenie z zachowaniem czasu wypowiedzenia, a drugi to wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym. W związku z wypowiedzeniem obowiązują odpowiednie kwestie formalne. I tak na przykład każde wypowiedzenie powinno zostać przedstawione w formie pisemnej. Powinno być ono złożone osobiście. Opcja przesłania wypowiedzenia drogą elektroniczną lub SMS jest zdecydowanie złym rozwiązaniem. Każde wypowiedzenie umowy o pracę bez zachowania pisemnej formy jest nieskuteczne.

Poświęćmy chwilę uwagi pierwszemu rodzaju wypowiedzenia, jakim jest wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Kwestią ściśle związaną z tym rodzajem wypowiedzenia jest ochrona pracowników przed zwolnieniem w drodze wypowiedzenia umowy o pracę. W niemieckim prawie ochrona ta jest bardzo mocno rozwinięta, a wszelkie regulujące ją zasady są z punktu widzenia pracodawcy bardzo mało elastyczne. Prowadzi to do tego, iż niemieccy pracodawcy coraz częściej decydują się na zawieranie umów o pracę na czas określony, ponieważ jedynie w ten sposób mogą uniknąć wyżej wspomnianej ochrony przed wypowiedzeniem.

Zgodnie z niemiecką ustawą każde wypowiedzenie z zachowaniem terminu powinno być „socjalnie usprawiedliwione”. Bez spełnienia tego wymogu jest ono nieskuteczne i nie powoduje zakończenia stosunku pracy. Wspomniana wcześniej ochrona pracowników jest owszem dużym przywilejem, jednak, aby z niego skorzystać trzeba sobie na to „zapracować”. Ochroną jest objęty każdy pracownik, którego staż pracy przekracza 6 miesięcy i którego pracodawca zatrudnia co najmniej 10 osób. Jeżeli warunki te nie zostają spełnione, pracownik objęty jest jedynie minimalną ochroną, która zapewnia mu tylko ochronę przed samowolnym i obraźliwym wypowiedzeniem.

Chyba najistotniejszą częścią wypowiedzenia jest jego powód. W przypadku pracowników objętych ustawową ochroną przed zwolnieniami pracodawca ma możliwość wypowiedzenia umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia jedynie z trzech powodów. Są to:
- wszystkie powody związane bezpośrednio z pracownikiem, np. brak zezwolenia na pracę, brak odpowiednich kwalifikacji do wykonywania danego zawodu, utrata kwalifikacji koniecznych do wykonywania zawodu, itp.
- naruszenie obowiązków pracowniczych, np. nieodpowiednie świadczenie pracy, złamanie zakazu palenia lub spożywania alkoholu na terenie zakładu pracy, itp.
- wszelkie powody leżące po stronie przedsiębiorstwa, np. zamknięcie zakładu pracy, brak zleceń, spadek obrotów, itp.

Jeżeli chodzi o drugą grupę powodów, w tego typu przypadkach pracodawca musi najpierw udzielić pracownikowi odpowiedniego upomnienia i pouczyć go, iż w razie nie zastosowania się do swoich obowiązków grozi mu zwolnienie z pracy. Dopiero ponowne naruszenie tego samego obowiązku przez pracownika daje pracodawcy możliwość do wypowiedzenia umowy o pracę. Natomiast przy trzeciej grupie powodów, muszą one doprowadzić do konieczności eliminacji miejsc pracy, podczas której głównym kryterium wyboru dla pracodawcy powinny być przede wszystkim pewne aspekty socjalne, długość zatrudnienia, wiek, niepełnosprawność pracownika oraz ewentualne obowiązki alimentacyjne. Ważne jest także to, iż pracodawca powinien traktować wypowiedzenie, jako wyjście ostateczne. Jeżeli jest on w stanie temu zapobiec, powinien jak najbardziej skorzystać z takiej możliwości. Jeżeli zaś chodzi o długość wypowiedzenia, zasadniczo wynosi ona 4 tygodnie na koniec miesiąca lub na 15-tego. Termin ten obowiązuje zarówno w przypadku składania wypowiedzenia przez pracodawcę, jak i przez pracownika. Możliwość pojawienia się krótszego okresu wypowiedzenia, tj. 2 tygodnie, istnieje tylko w przypadku trwania okresu próbnego lub wtedy, kiedy przewiduje to układ zbiorowy lub umowa o pracę. W przypadku złożenia wypowiedzenia przez stronę zatrudniającą okres wypowiedzenia wydłuża się adekwatnie do długości stosunku pracy.

Po omówieniu pokrótce ważniejszych aspektów wypowiedzenia umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, możemy jeszcze co nieco wspomnieć na temat drugiego rodzaju tego dokumentu, tj. wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym. Używane jest ono w szczególnie wyjątkowych sytuacjach, kiedy to dochodzi do rażącego naruszenia obowiązków pracownika. W takich wypadkach praca zostaje natychmiastowo zakończona, a pracownik zostanie automatycznie pozbawiony możliwości dalszego zarobku. Ze względu na wysoki stopień radykalności takiego sposobu zakończenia pracy powinno być ono używane tylko w świetle bardzo ważnych powodów, które bezwzględnie uniemożliwiają jakąkolwiek dalszą współpracę. Ściśle określone przez odpowiednią ustawę powody, które mogą prowadzić do wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym to:
- symulowanie choroby,
- branie łapówek,
- kradzież na niekorzyść pracodawcy,
- bójki z innymi pracownikami,
- uporczywe uchylanie się od obowiązku pracy,
- poważna obraza bądź zniewaga pracodawcy, szczególnie w przypadku zniewagi czynnej,
- samowolne pójście na urlop,
- w niektórych przypadkach manipulowanie zegarami kontrolnymi.

Wskazane jest, aby nawet w sytuacji zaistnienia jakiegoś z wyżej opisanych wykroczeń pracodawca dokładnie zastanowił się nad podjęciem tak radykalnej decyzji.
Jak więc widzimy, kwestia wypowiedzeń umowy o pracę jest równie skomplikowana co kwestia zawierania takich umów. Najważniejsze jest to, aby każdy pracownik znał swoje podstawowe prawa i obowiązki. Dzięki temu z pewnością nie padnie ofiarom jakiegoś oszustwa lub aktu niesprawiedliwości.

Ankieta

Czy chcesz pracować w Niemczech?: