Przemysł

Czego nie wiesz o stali?

Zapewne każdy wie, że stal jest stopem żelaza i węgla, który jest poddawany obróbce cieplnej. Stal znajdziemy w zasadzie w każdym miejscu, wykorzystywana jest przy konstrukcjach budowlanych, przy samochodach, okrętach. Ze stali wyrabiane są opakowania na konserwy, przewody elektryczne, broń i dużo innych rzeczy. Można więc powiedzieć, że bez stali nie posiadalibyśmy większości produktów, które używane są codziennie. Skąd tak naprawdę wzięła się stal i kto ją wynalazł?

Stal – co to jest i jak się ją tworzy?

Żeby stworzyć stal konieczna jest wysoka temperatura, ponieważ jest to stop żelaza wraz z węglem, który należy obrobić cieplnie i plastycznie. Ważne przy stali jest to, że węgla nie może być więcej niż 2,11 %. Im większa zawartość węgla, tym stal będzie twardsza. Oprócz tego w stali znajdują się takie surowce jak:

  • ruda,
  • wapień,
  • złom stalowy,
  • woda,
  • powietrze.

Stal produkowana jest w wielkich piecach, gdzie zachodzi proces prażenia węgla oraz topienia pozostałych półproduktów, a na koniec dolewane jest żelazo w formie płynnej. Po wsadzeniu do środka lancy z tlenem, która jest wcześniej schłodzona wodą, stop gotuje się i dzieją się w nim odpowiednie reakcje chemiczne. Po odpowiednio długim gotowaniu stopu można go umieścić w maszynach odlewniczych, w których można uzyskać odpowiednią formę stali, a na samym końcu stalowy produkt jest rozwałkowany, tak aby dostać potrzebną grubość.

Stal różni się właściwościami fizycznymi, chemicznymi i środowiskowymi. Istnieje około 3500 przeróżnych gatunków stali. Całkowicie inne rodzaje są używane podczas tworzenia samochodów, inne dostanie producent konstrukcji stalowych, a całkowicie inne przy tworzeniu śrubek. Warto być świadomym, że nowsze auta są robione przy użyciu innej stali, niż jeszcze 20, czy 30 lat temu. Z tego powodu są trwalsze, ale w tym samym czasie lżejsze.

Kiedy zaczęły się pojawiać pierwsze stalowe produkty?

Pierwsze wyroby ze stali pojawiały się już w czasach starożytnych, kiedy to zaobserwowano, że po dorzuceniu małej ilości węgla do żelaza otrzymuje się niesamowicie mocny materiał, który jest idealny do robienia broni i narzędzi. Przez wiele lat nikt nie odkrył proporcji, jakich powinno się używać, więc zrobienie dobrej jakościowo stali było jedynie przypadkiem, a co za tym idzie rzeczy te były niesamowicie drogie. Produkcja stali z prawdziwego zdarzenia zaczęła się w rzeczywistości w XIX wieku, kiedy zaczęła bardzo rozwijać się kolej i konieczne było użycie trwalszego materiału od żelaza, i takiego, które zawsze ma podobne właściwości. W dodatku przyszła wojna krymska, przez którą trzeba było wynaleźć nowe pociski, co jeszcze bardziej przekonało Brytyjczyków do obliczenia właściwych proporcji i składników, żeby stworzyć stal.

W jakich krajach tworzy się stal?

Najwięksi światowi producenci stali to Chiny, Stany Zjednoczone, Japonia, Indie i Rosja, z czego Chiny bezwzględnie przodują w rankingach i tworzą więcej jak połowę ogólnoświatowych zapasów stali. Największe fabryki produkujące stal na świecie to:
  • ArcelorMittal Luksemburg
  • Baosteel Group Chiny
  • POSCO Pohang Iron and Steel Company Korea Południowa
  • Nippon Steel Japonia
  • JFE Holdings Japonia
  • Jiangsu Shagang Group Chiny
  • Tata Steel Indie
  • Angang Steel Company Chiny

W 2018 roku światowa produkcja stali osiągnęła 1 808,6 mln ton. Ostatnimi czasy zmieniła się metoda produkcji stali. Przemysł stalowy zaczął niesamowicie dbać o ograniczenie zanieczyszczenia środowiska przez ostatnie dziesięciolecia. Tworzenie dziś jednej tony stali potrzebuje zaledwie 40% energii, którą wyprodukowano w 1960 r. Stal jest niezmiernie bezpiecznym dla ekosystemu surowcem. Jest rewelacyjnym produktem do przetwarzania i jej specyfikacja jest identyczna, nie ważne jak wiele razy zostanie poddawana obróbce.

Po tym jak surowiec zostanie już wyprodukowany, jest on dostarczany między innymi do producentów konstrukcji stalowych – gdzie tworzone są elementy potrzebne do postawienia hali stalowych.